Aneta Michałowska

Słyszę to bardzo często:„Nie potrafię mówić o swoich emocjach”,„Nie wiem, co czuję”,„Wiem, że coś jest nie tak, ale nie umiem tego nazwać”.

Czasem ktoś mówi to trochę zawstydzony, czasem z ulgą, że w końcu może to powiedzieć na głos. I za każdym razem odpowiadam podobnie: to naprawdę częstsze, niż myślisz.

W swojej pracy widzę, jak wiele osób przez lata nauczyło się funkcjonować „obok” swoich emocji. Radzić sobie, działać, ogarniać codzienność – ale bez zatrzymywania się przy tym, co dzieje się w środku.

Rozmowa o emocjach dla wielu osób nie jest naturalna. Nie dlatego, że coś jest z nimi nie tak. Często po prostu nikt ich tego nie nauczył.

Bo choć emocje towarzyszą nam od zawsze, rozmowa o nich wcale nie jest czymś oczywistym. Dla wielu osób jest trudna, niewygodna, a czasem wręcz przerażająca.

Dlaczego tak się dzieje?

Jeśli chcesz się zapisać na psychoterapię, zajrzyj tutaj

Nie uczono nas, jak mówić o emocjach

W wielu domach emocje nie były czymś, o czym się rozmawiało. Częściej pojawiały się komunikaty typu: „nie przesadzaj”, „uspokój się”, „nic się nie stało”, niż realne zainteresowanie tym, co dzieje się w środku dziecka.

Z perspektywy dorosłego może to wyglądać niewinnie. Ale dla dziecka to jasny sygnał:„Twoje emocje są za duże, niewłaściwe albo niewygodne”.

Z czasem uczymy się więc, że lepiej ich nie pokazywać. Chowamy je, ignorujemy albo próbujemy jak najszybciej się ich pozbyć w niewłaściwy sposób. Problem w tym, że niewyrażone emocje nie znikają – one zostają i często wracają w innej formie.

W dorosłości może to prowadzić do trudności w rozpoznawaniu tego, co czujemy, a rozmowa o emocjach staje się czymś obcym i niekomfortowym.
 

Boimy się oceniania i odrzucenia

Rozmowa o emocjach wiąże się z odsłonięciem siebie. A to dla wielu osób oznacza ryzyko.

Pojawiają się myśli:„Czy to, co czuję, jest w porządku?”„Czy nie przesadzam?”„Czy ktoś mnie zrozumie, czy raczej oceni?”

Jeśli w przeszłości doświadczyliśmy braku zrozumienia, wyśmiania albo zignorowania naszych emocji, naturalne jest, że w dorosłości będziemy bardziej ostrożni.

Unikanie rozmów o emocjach często nie wynika więc z braku potrzeby, ale z potrzeby ochrony siebie. To mechanizm, który kiedyś pomagał – choć dziś może utrudniać budowanie bliskich relacji.

Emocje bywają trudne do nazwania

Często zakładamy, że emocje są proste: smutek, złość, radość. W rzeczywistości jednak to, co czujemy, bywa dużo bardziej złożone. Możemy jednocześnie odczuwać napięcie, lęk, frustrację i zmęczenie. Albo mieć poczucie, że coś jest nie tak, ale bez jasnego określenia co dokładnie.

Brak słów utrudnia nie tylko komunikację z innymi, ale też kontakt z samym sobą. Dlatego w psychoterapii tak dużo uwagi poświęca się nazywaniu emocji – to pierwszy krok do ich zrozumienia i regulacji.

Kiedy uczymy się nadawać emocjom nazwy, zaczynamy widzieć w nich sens, a nie chaos.

Ciało mówi szybciej niż słowa

Zdarza się, że emocje wychodzą przez ciało, zanim zdążymy je zauważyć i nazwać. Bóle brzucha, napięcie w ciele, bezsenność, zmęczenie, rozdrażnienie – to często sygnały, że coś dzieje się na poziomie emocjonalnym.

Szczególnie wyraźnie widać to u dzieci, które nie mają jeszcze rozwiniętych umiejętności nazywania i wyrażania emocji. Ale dorośli również często funkcjonują w podobny sposób, tylko rzadziej to zauważają.

Zamiast powiedzieć „jestem przeciążona”, mówimy „jestem zmęczona”. Zamiast „boję się”, pojawia się napięcie i trudność w skupieniu.

To nie jest brak kontaktu z emocjami – to inny sposób ich wyrażania.

W psychoterapii uczymy się tego od początku – rozmowa o emocjach

Psychoterapia to przestrzeń, w której można na nowo nauczyć się kontaktu ze swoimi emocjami – bez oceniania i presji.

To nie tylko rozmowa o problemach, ale proces, w którym stopniowo uczysz się:

– zauważać, co czujesz,

– nazywać emocje,

– rozumieć ich źródło,

– i wyrażać je w sposób, który nie rani ani Ciebie, ani innych.

W bezpiecznej relacji terapeutycznej można sprawdzić, jak to jest mówić o sobie i zostać przyjętym z uważnością.

Dla wielu osób to zupełnie nowe doświadczenie – i często bardzo uwalniające.

Czy można się nauczyć mówić o emocjach?

Tak – i to jest jedna z najważniejszych rzeczy, które warto zapamiętać.

Umiejętność mówienia o emocjach nie jest talentem, który się ma albo nie. To kompetencja, którą można rozwijać.

Nie trzeba zaczynać od długich i skomplikowanych rozmów.

Czasem wystarczy zatrzymać się i spróbować nazwać choćby część tego, co się dzieje:

„Czuję napięcie”,„Jest mi trudno”,„Nie wiem dokładnie co, ale coś mnie przytłacza”,„Jestem smutny”.

Z czasem te komunikaty stają się coraz bardziej precyzyjne – a kontakt z emocjami coraz głębszy.

Na koniec kilka słów dla Ciebie – trudności w opowiadaniu o swoich emocjach

Jeśli rozmowa o emocjach jest dla Ciebie trudna – to naprawdę w porządku. To nie świadczy o słabości. Często jest raczej historią tego, że wcześniej nie było przestrzeni, by się tego nauczyć. Dobra wiadomość jest taka, że można to zmieniać. Bez presji, bez oceniania i – przede wszystkim – we własnym tempie.

Psychoterapia może być miejscem, w którym zaczyna się ta droga. Miejscem, gdzie stopniowo uczysz się nazywać to, co czujesz, rozumieć swoje reakcje i mówić o tym, co ważne. A przede wszystkim – doświadczać bycia wysłuchanym bez ocen i bez pośpiechu.

Myślę też często o tym, jak bardzo – jako dorośli – chcemy chronić dzieci przed trudnymi emocjami. Nie chcemy, żeby się smuciły, bały czy złościły. Gdy pojawia się płacz, napięcie czy lęk, naturalnie chcemy szybko pocieszyć, uspokoić, „naprawić” sytuację. Mówimy: „przecież nic się nie stało”, „nie ma się czego bać”, „zaraz będzie dobrze”.

A przecież dzieci – podobnie jak dorośli – najbardziej potrzebują akceptacji swoich emocji. Potrzebują usłyszeć, że to, co czują, ma znaczenie. Czasem zamiast uspokajania wystarczy powiedzieć: „Widzę, że się boisz”, „Rozumiem, że jest Ci smutno”, „Czy mogę Ci jakoś pomóc?”.

To właśnie od takich momentów zaczyna się nauka rozmowy o emocjach. Najpierw w relacji z drugim człowiekiem, a z czasem – także w relacji z samym sobą.

FAQ – rozmowa o emocjach i psychoterapia

Zostań częścią mojej społeczności online

Social media

aneta.michalowska1979@gmail.com
604 284 035
ul. Narutowicza 36, Kutno

ul. Adwentowicza 9/14, Łódź